Inauguratie Dr. Emiel Elferink

Donderdag 21 september 2017 j.l. vond de inauguratie plaats van onze collega dr. Emiel Elferink als Lector duurzaam bodembeheer aan the university of applied sciences Van Hall Larenstein.

Voor iedereen die niet in de gelegenheid was om hierbij aanwezig te zijn, hierbij een aantal highlights uit Emiels inaugurele rede.

Een gezonde Bodem, samenwerken aan een toekomstbestendige landbouw

Emiel Elferink begon zijn rede met het aanhalen van Leonardo da Vinci, die rond 1500 al beweerde dat we meer wisten van de beweging van alle hemellichamen dan van de bodem onder onze voeten.

We kunnen wel stellen dat de bodem letterlijk en figuurlijk de basis vormt van ons bestaan. De bodem biedt ons vele diensten: we halen ons voedsel ervan af, ons drinkwater eruit, we halen en winnen er energie en materialen van, het heeft een zelfreinigend vermogen en we bouwen er onze huizen op. Deze diensten noemen we ecosysteemdiensten. Decennia lang intensief en vaak ook monomaan gebruik, toenemende bevolkingsgroei en ook klimaatveranderingen bedreigen de kwaliteit van de bodem en de daarmee samenhangende ecosysteemdiensten.

Focus van het lectoraat: op weg naar een duurzame bodem

Om de genoemde problemen het hoofd te bieden moet het beheer van de bodem zich richten op het behouden en waar nodig herstellen van het dynamische systeem tussen chemische, fysische en biologische aspecten.  

Daarvoor moeten we meer inzicht krijgen in de bodemecologie, bijvoorbeeld door het toepassen van nieuwe moleculaire biologische technieken zoals Next Generation Sequencing. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige micororganismen en hun functies in de bodem. Daarnaast moeten we de bodem meer gaan benaderen als systeem, in plaats van alleen naar losse onderdelen te kijken. Door de natuur als systeem zijn werk te laten doen, kan bespaard worden op grondstoffen en middelen.

Vanuit de benadering van de bodem als systeem kunnen we twee handelingsperspectieven onderscheiden, de preventieve en de curatieve aanpak. De preventieve aanpak is gericht op het in standhouden van een goed functionerende bodem om zo de productie te verhogen en ziektes te voorkomen. De curatieve aanpak is gericht op het duurzaam oplossen van bodemproblemen zoals bodemverdichting, verarming van de bodem, plagen en ziekten. Vanuit het systeemdenken wordt bij plagen en ziekten zoveel mogelijk gekozen voor biologische bestrijding.

Bewustwording

Naast kennis is er meer bewustwording nodig over het belang van een gezonde bodem. Natuurlijk zijn er al agrariërs, bedrijven, beleidsmakers en consumenten die bewust met de bodem bezig zijn, maar dit is nog steeds een minderheid.

Daarom is er een fundamentele behoefte aan onderwijsprogramma’s en waardevrije voorlichting voor iedereen die betrokken is bij de voedselketen, zodat meer mensen constructief mee kunnen denken en mee kunnen doen.

Lectoraat duurzaam bodembeheer

Onderwijs en onderzoek

Als lector wil Emiel Elferink graag een bijdrage leveren aan het anders kijken naar en beheren van de bodem. Versterking van bodemkennis en –kunde is belangrijk. Dit begint door studenten goed op te leiden en hen een aantrekkelijk bodemonderwijsprogramma te bieden, waarin ze leren met een integrale blik naar de bodem te kijken.

Naast onderwijs, zal Emiel zich ook bezighouden met onderzoek, waar mogelijk samen met docenten, studenten, maar ook met onderzoekers en mensen uit de praktijk, zoals de leden van het Kennisconsortium Bodem. Van Hall Larenstein clustert dit onderzoek zoveel mogelijk in zogenaamde ‘Living Labs’ of proeftuinen, een samenwerkingsverband waarin overheid, ondernemers, kennisinstellingen, en burgers samenwerken om innovaties versneld te ontwikkelen en toe te passen. Door deze opzet wordt nieuwe kennis direct in de praktijk toegepast. Voor studenten biedt dit een continue stroom aan opdrachten uit het werkveld waar zij mee aan de slag kunnen.

Wilt u meer informatie over het Kennisconsortium Bodem, onze activiteiten en projecten, neem dan eens een kijkje op de nieuwe website www.kenniscentrumbodem.nl

Emiel Elferink
Senior adviseur Biobased, Duurzaamheid en Bodemgezondheid en lector Duurzaam Bodembeheer aan de Hogeschool Van Hall Larenstein